Dalie to rośliny bulwiaste, pochodzące z Ameryki Południowej. Dalia (nazwana na cześć szwedzkiego botanika Andersa Dahla) znana jest również pod nazwami georginia i wielgonia. Dalie należą do rośliną z podziemną bulwą, z której wyrastają łodygi osiągające w zależności od gatunku od 40 cm do prawie 2 metrów wysokości. Różnokolorowe, zebrane w koszyczki kwiaty mogą osiągać wielkość od 5 nawet do 25 cm.
Te
piękne kwiaty najlepiej rosną w stanowisku jasnym, w żyznej i
przepuszczającej glebie. Latem, w okresie kwitnienia potrzebują obfitego
podlewania, jednak nie powinno dojść do zalania systemu korzeniowego.
Odmiany o łodydze osiągającej znaczne wysokości wymagają podparcia
palikami. Kwitną w okresie od czerwca do października. Aby cieszyć się
kwiatami już na początku lata warto posadzić karpy do doniczek już w
marcu, kiedy roślina wypuści pierwsze liście można usuwać czubki pędów
aż do momentu pojawienia się pierwszych pąków. Dzięki temu prostemu
zabiegowi roślina ładniej się rozkrzewia i ma więcej pąków a także
wcześniej i bujniej kwitnie.
Gdy
pojawią się pierwsze mrozy karpę należy wykopać z ziemi i osuszyć. Gdy
roślina obeschnie, otrząsnąć ją z ziemi, obciąć pędy i umieścić w
pomieszczeniu o temperaturze przekraczającej 0°C. Gdy w pomieszczeniu
jest sucho, bulwy należy przykryć torfem lub trocinami.
Najpopularniejszą
metodą rozmnażania dalii jest sadzonkowanie. Polega na sadzeniu
kilkunastocentymetrowych pędów wraz z tzw. piętką w perlicie lub
piasku, których temperatura nie przekracza 20°C. Sadzonki uzyskujemy z
bulw, które zostały posadzone w lutym w pomieszczeniu suchym o
temperaturze nieprzekraczającej 14-18°C. Po upływie miesiąca roślina
rodzi pierwsze pędy, które są jednak zbyt słabe. Dopiero kolejno
wyrastające pędy nadają się do dalszej reprodukcji.
Dalie można rozmnażać z bulw, należy jednak pamiętać aby przy podziale przy każdej z karp pozostawić po jednym wykształconym pąku. Karpy sadzimy do gruntu gdy minie niebezpieczeństwo przymrozków, najlepiej w maju na głębokości 5 cm pod powierzchnia ziemi. Sadzonki oraz rośliny wyrosłe po podziale bulw wymagają regularnego podlewania.
Dalie
można również wysiewać z nasion. Nasiona wysiewamy do rozsadników na
przełomie lutego i marca. Po upływie 2 tygodni roślinki można
przepikować. Do gruntu sadzimy gdy ustaną przymrozki, najczęściej pod
koniec maja.
Dalie
są roślinami narażonymi na różne niebezpieczeństwa, które jednak nie
zniechęcają ich wiernych wielbicieli. Mogą je zniszczyć zarówno choroby
wirusowe – mozaika dalii, grzybowe – szara pleśń, zgniliznę twardzikową,
oraz głowniową plamistość jak i szkodniki takie jak ślimaki, mszyce,
przędziorki, gąsienice i skorki. Największym zagrożeniem dla bulwy dalii
są choroby grzybowe. Gdy roślina przechowywana jest w zbyt wilgotnym
pomieszczeniu może pokryć się szarą pleśnią a nawet zacząć gnić. Taką
roślinę należy niezwłocznie usunąć a pozostałe opryskać środkiem
grzybobójczym.
Dalie pomponowe to grupa
odmian o kulistych koszyczkach, zbudowanych z krótkich kwiatów
języczkowych. Mają kwiaty o średnicy ok. 5 cm i osiąga wysokość do 1
metra. Cebule dalii pomponowych nie mają specjalnych wymagań co do
rodzaju gleby, jednak najlepiej rosną na glebach gliniastych. Do gruntu
sadzimy je w maju na głębokości 10-15 cm. Kwitnie w okresie od czerwca
do pierwszych mrozów.
