Dalie to rośliny bulwiaste, pochodzące z Ameryki Południowej. Dalia (nazwana na cześć szwedzkiego botanika Andersa Dahla) znana jest również pod nazwami georginia i wielgonia. Dalie należą do rośliną z podziemną bulwą, z której wyrastają łodygi osiągające w zależności od gatunku od 40 cm do prawie 2 metrów wysokości. Różnokolorowe, zebrane w koszyczki kwiaty mogą osiągać wielkość od 5 nawet do 25 cm.
Te
piękne kwiaty najlepiej rosną w stanowisku jasnym, w żyznej i
przepuszczającej glebie. Latem, w okresie kwitnienia potrzebują obfitego
podlewania, jednak nie powinno dojść do zalania systemu korzeniowego.
Odmiany o łodydze osiągającej znaczne wysokości wymagają podparcia
palikami. Kwitną w okresie od czerwca do października. Aby cieszyć się
kwiatami już na początku lata warto posadzić karpy do doniczek już w
marcu, kiedy roślina wypuści pierwsze liście można usuwać czubki pędów
aż do momentu pojawienia się pierwszych pąków. Dzięki temu prostemu
zabiegowi roślina ładniej się rozkrzewia i ma więcej pąków a także
wcześniej i bujniej kwitnie.
Gdy
pojawią się pierwsze mrozy karpę należy wykopać z ziemi i osuszyć. Gdy
roślina obeschnie, otrząsnąć ją z ziemi, obciąć pędy i umieścić w
pomieszczeniu o temperaturze przekraczającej 0°C. Gdy w pomieszczeniu
jest sucho, bulwy należy przykryć torfem lub trocinami.
Najpopularniejszą
metodą rozmnażania dalii jest sadzonkowanie. Polega na sadzeniu
kilkunastocentymetrowych pędów wraz z tzw. piętką w perlicie lub
piasku, których temperatura nie przekracza 20°C. Sadzonki uzyskujemy z
bulw, które zostały posadzone w lutym w pomieszczeniu suchym o
temperaturze nieprzekraczającej 14-18°C. Po upływie miesiąca roślina
rodzi pierwsze pędy, które są jednak zbyt słabe. Dopiero kolejno
wyrastające pędy nadają się do dalszej
reprodukcji.
Dalie można rozmnażać z bulw, należy jednak pamiętać aby przy podziale przy każdej z karp pozostawić po jednym wykształconym pąku. Karpy sadzimy do gruntu gdy minie niebezpieczeństwo przymrozków, najlepiej w maju na głębokości 5 cm pod powierzchnia ziemi. Sadzonki oraz rośliny wyrosłe po podziale bulw wymagają regularnego podlewania.
Dalie
można również wysiewać z nasion. Nasiona wysiewamy do rozsadników na
przełomie lutego i marca. Po upływie 2 tygodni roślinki można
przepikować. Do gruntu sadzimy gdy ustaną przymrozki, najczęściej pod
koniec maja.
Dalie są roślinami
narażonymi na różne niebezpieczeństwa, które jednak nie zniechęcają ich
wiernych wielbicieli. Mogą je zniszczyć zarówno choroby wirusowe –
mozaika dalii, grzybowe – szara pleśń, zgniliznę twardzikową, oraz
głowniową plamistość jak i szkodniki takie jak ślimaki, mszyce,
przędziorki, gąsienice i skorki. Największym zagrożeniem dla bulwy dalii
są choroby grzybowe. Gdy roślina przechowywana jest w zbyt wilgotnym
pomieszczeniu może pokryć się szarą pleśnią a nawet zacząć gnić. Taką
roślinę należy niezwłocznie usunąć a pozostałe opryskać środkiem
grzybobójczym.
Dalie anemonowe mają kwiaty
półpełne a wnętrze koszyczka wypełnione rozrośniętymi rurkowatymi
tworzącymi wypukła tarczę. Osiągają wysokość 40-100 cm. Karpy dalii
anemonowych dobrze rosną w gliniastej glebie. Sadzimy je do gruntu w
maju na głębokości 10-15 cm. Lubią stanowisko słoneczne lub lekko
zacienione. W zależności od odmiany kwitną od czerwca do września.
